HanHanh.comHân Hạnh
Lời chào mừng, chuyển tiếp, cảm ơn, bế mạc

Chương trình trễ giờ: rút gọn phần nào và nói gì để kết thúc êm

Chương trình đã trễ giờ: nhận ra sớm, phần nào cắt được, phần nào giữ, xin ý kiến ban tổ chức, lời báo rút gọn với khách và lời kết khi đã quá giờ.

Event coordinator crouching beside the stage stairs in a conference hall in Ho Chi Minh City, pointing at a wristwatch while whispering to the host, audience seated behind

Khi chương trình trễ giờ, việc đúng là nhận ra sớm, cùng trưởng ban tổ chức chọn phần cắt, báo khách một câu ngắn và giữ nguyên những phần không thể bỏ như lời cảm ơn, trao thưởng và lời bế mạc. Điều tệ nhất là không cắt gì, rồi cuối buổi phải nói vội lời kết trong khi khách đã lục tục ra về, nhà hàng thì giục dọn bàn.

Chương trình ở nước ta trễ giờ là chuyện thường gặp: khai mạc muộn vì chờ đại biểu, phát biểu dài hơn dự kiến, sự cố kỹ thuật. Bài này nói về những gì người tự dẫn làm được khi đã trễ: cách theo dõi để nhận ra sớm, bảng phân loại phần cắt được và phần phải giữ, cách xin ý kiến trưởng ban trong ba mươi giây, lời báo rút gọn với khách, cách nhờ người phát biểu nói ngắn mà không mất lòng, và lời kết khi đã quá giờ.

Nhận ra trễ giờ từ sớm

Trễ giờ ở cuối chương trình hầu như luôn bắt đầu từ đầu chương trình. Mười phút chờ đại biểu, năm phút micro trục trặc, bài phát biểu dài hơn ba phút, cộng lại đã gần hai mươi phút. Nếu đến lúc gần kết thúc mới nhận ra, bạn chỉ còn cách cắt những phần cuối, mà phần cuối thường lại là phần quan trọng như trao thưởng, bốc thăm hay lời cảm ơn.

Cách đơn giản là ghi giờ dự kiến của từng phần lên kịch bản cầm tay, ngay cạnh tên phần đó. Mỗi khi chuyển phần, bạn liếc đồng hồ và ghi giờ thực tế bên cạnh. Chênh lệch giữa hai cột cho bạn biết chương trình đang trễ bao nhiêu. Khi chênh quá mười phút, đó là lúc cần bàn với trưởng ban tổ chức, không đợi thêm.

Đồng hồ nên là đồng hồ đeo tay hoặc đồng hồ treo ở cuối phòng, không phải điện thoại. Rút điện thoại ra xem giờ trên sân khấu trông như đang làm việc riêng. Nhiều người dẫn còn nhờ một người ngồi ở hàng ghế đầu giữ giờ, giơ ký hiệu khi chương trình trễ quá mức đã thống nhất. Việc nhận ra sớm này quan trọng hơn mọi câu dẫn hay ở cuối buổi, vì nó cho bạn nhiều lựa chọn hơn.

Phần nào cắt được, phần nào phải giữ

Không phải phần nào trong chương trình cũng quan trọng như nhau. Bảng dưới phân loại các phần thường gặp theo mức có thể rút gọn. Mỗi chương trình có ưu tiên riêng, nên bảng này là gợi ý để bàn với ban tổ chức, không phải quy định.

MứcCác phần thường gặpCách rút gọn
Giữ nguyênNghi thức chính như cắt băng, trao quyết định; trao thưởng, trao học bổng; lời cảm ơn nhà tài trợ; lời bế mạcKhông cắt, chỉ rút ngắn lời dẫn đi kèm
Rút ngắn đượcPhát biểu của khách mời, phần giới thiệu đơn vị, phần chiếu phim, phần hỏi đápXin người phát biểu nói ngắn hơn, chiếu một đoạn thay vì cả phim, giảm số câu hỏi
Gộp đượcNhiều lượt trao thưởng cùng hạng, nhiều lượt chụp ảnh nhómTrao một lượt cho nhiều người, chụp chung thay vì từng nhóm
Bỏ đượcMột vài tiết mục văn nghệ, trò chơi giao lưu, phần giới thiệu thêm của người dẫnBỏ hẳn, không thông báo với khán phòng

Khi bỏ tiết mục văn nghệ, nhớ báo ngay cho người biểu diễn ở hậu trường và cảm ơn họ sau chương trình. Người đã chuẩn bị một tháng mà bị cắt phút chót không được ai giải thích sẽ rất buồn. Nếu được, mời họ biểu diễn trong lúc khách dùng tiệc thay vì bỏ hẳn.

Xin ý kiến trưởng ban tổ chức trong ba mươi giây

Người dẫn không tự quyết định cắt phần nào; người quyết định là trưởng ban tổ chức hoặc chủ nhà. Nhưng trưởng ban thường đang bận tiếp khách, nên bạn cần một cách hỏi gọn để họ quyết được ngay. Các bước như sau.

  1. Chọn thời điểm: lúc một tiết mục hoặc bài phát biểu dài đang diễn ra, bạn có vài phút rảnh.
  2. Đến gần trưởng ban, nói con số trước: “Mình đang trễ mười lăm phút so với kịch bản.”
  3. Đưa sẵn phương án, không hỏi mở: “Em đề xuất bỏ hai tiết mục văn nghệ cuối và gộp trao thưởng thành một lượt. Anh đồng ý không ạ?”
  4. Nếu trưởng ban có phương án khác, ghi lại ngay trên kịch bản.
  5. Báo quyết định cho những người liên quan: người lo âm thanh, người phụ trách hậu trường, người biểu diễn bị cắt, nhà hàng nếu giờ tiệc thay đổi.
  6. Sửa lại lời chuyển tiếp của những chỗ bị ảnh hưởng trước khi đến lượt.

Câu hỏi có sẵn phương án giúp trưởng ban chỉ cần gật hoặc lắc đầu. Câu hỏi mở kiểu “giờ mình làm sao anh” bắt họ suy nghĩ giữa lúc đang tiếp khách, thường dẫn tới quyết định chậm hoặc câu trả lời “cứ làm tiếp đi”, và chương trình càng trễ thêm.

Lời báo rút gọn với khách

Phần lớn trường hợp, bạn không cần báo với khách rằng chương trình đã được rút gọn. Khách không có kịch bản trong tay, họ không biết đã thiếu phần nào. Bỏ tiết mục, gộp lượt trao thưởng, cứ làm êm là đủ. Chỉ khi việc rút gọn ảnh hưởng tới điều khách đã được hứa trước, như phần bốc thăm có trong thư mời, phần hỏi đáp mà khách đang chờ, thì mới cần một câu thông báo.

Ví dụ giả định khi rút ngắn phần hỏi đáp ở hội thảo: “Thưa quý vị, do thời gian có hạn, Ban tổ chức xin phép nhận thêm ba câu hỏi cuối. Những câu hỏi chưa kịp trả lời, xin quý vị ghi vào phiếu, diễn giả sẽ trả lời qua thư điện tử trong tuần này.” Câu này vừa báo rút gọn vừa cho khách một lối thay thế, nên họ ít thấy bị thiệt.

Ví dụ giả định khi gộp phần trao thưởng: “Để quý vị không phải chờ lâu, Ban tổ chức xin mời toàn bộ các anh chị đạt danh hiệu lao động tiêu biểu cùng lên sân khấu một lượt.” Câu “để quý vị không phải chờ lâu” biến việc rút gọn thành sự chu đáo với khách. Tránh những câu như “vì chương trình đã trễ quá rồi”, vì chúng nhắc khách nhớ đến sự chậm trễ và vô tình đổ lỗi cho những người phát biểu trước đó.

Nhờ người phát biểu nói ngắn mà không mất lòng

Phát biểu dài là nguyên nhân trễ giờ phổ biến nhất, và cũng là phần khó can thiệp nhất vì người phát biểu thường là cấp trên, khách quý hay người lớn tuổi. Tuyệt đối không ngắt lời họ trên sân khấu. Việc nhờ nói ngắn phải làm trước khi họ lên.

Cách tế nhị là nhờ người của ban tổ chức thân với người phát biểu báo trước: “Thưa anh, chương trình đang hơi chậm, Ban tổ chức mong anh giúp gói phần phát biểu trong khoảng ba phút.” Nhiều người phát biểu sẵn lòng hợp tác khi được báo rõ con số, thậm chí còn cảm ơn vì được báo. Điều họ không thích là bị nhắc giờ trước mặt khán phòng.

Trong lời mời, bạn cũng gợi ý nhẹ được mà không cần nói thẳng: “Xin trân trọng kính mời ông Trần Văn A lên gửi đôi lời chúc mừng tới buổi lễ.” Cụm “gửi đôi lời” báo hiệu một bài ngắn tốt hơn cụm “lên phát biểu”. Với người phát biểu có thói quen nói dài, ban tổ chức nên thống nhất từ lúc mời rằng mỗi bài khoảng ba đến năm phút, và gửi kèm thứ tự chương trình để họ thấy mình nằm ở đâu. Những việc này làm từ khi lập kế hoạch, nhưng người dẫn nên nhắc ban tổ chức vì bạn là người phải xử lý hậu quả khi chương trình trễ.

Lời kết khi đã quá giờ

Khi đã quá giờ dự kiến, lời bế mạc nên ngắn hơn bình thường nhưng không được cắt hẳn. Khách đã quá giờ đều mệt, nhưng một lời cảm ơn và lời chào tử tế vẫn là điều họ chờ trước khi về. Bạn rút ngắn bằng cách bỏ ý điểm sáng, gộp lời cảm ơn thành một câu, và giữ phần dặn dò quan trọng.

Ví dụ giả định: “Thưa quý vị, chương trình hôm nay đã kéo dài hơn dự kiến, Ban tổ chức xin cảm ơn quý vị đã kiên nhẫn ở lại đến cuối. Xin chân thành cảm ơn quý vị đại biểu, quý khách và các anh chị đã góp sức cho buổi lễ. Quà lưu niệm được đặt ở bàn lễ tân gần cửa ra. Kính chúc quý vị về nhà bình an.” Chỉ bốn câu, nói trong khoảng ba mươi giây, nhưng đủ để khách ra về với cảm giác được tôn trọng.

Một câu xin lỗi ngắn vì chương trình kéo dài là phải phép, nhưng chỉ một lần và không giải thích lý do. Nếu nhà hàng hay hội trường có giờ đóng cửa, bạn nên biết trước giờ đó để lời kết đến kịp. Bị nhân viên nhà hàng bắt đầu dọn bàn trong lúc người dẫn đang nói lời cảm ơn là hình ảnh mà cả ban tổ chức lẫn khách đều không muốn thấy.

Rút kinh nghiệm cho lần sau

Sau mỗi chương trình trễ giờ, ban tổ chức và người dẫn nên ngồi lại mười lăm phút để ghi lại những gì đã làm chương trình chậm. Những ghi chép này giúp lần tổ chức sau tránh được phần lớn chậm trễ. Một số điều thường rút ra như sau.

  • Giờ bắt đầu ghi trên thư mời nên sớm hơn giờ khai mạc thực tế khoảng mười lăm phút, để có thời gian đón khách.
  • Mỗi bài phát biểu nên được thống nhất thời lượng từ lúc gửi lời mời, kèm thứ tự chương trình.
  • Kịch bản nên có sẵn hai phiên bản: bản đầy đủ và bản rút gọn, ghi rõ phần nào bỏ khi trễ mười phút, hai mươi phút.
  • Thử thiết bị âm thanh, máy chiếu trước giờ khách đến, không để đến lúc lên sân khấu mới phát hiện lỗi.
  • Số tiết mục văn nghệ nên vừa phải; một chương trình có quá nhiều tiết mục thường không còn chỗ cho sự cố.
  • Phân công rõ một người giữ giờ, có quyền báo cho người dẫn và trưởng ban khi trễ quá mức đã thống nhất.

Kịch bản rút gọn soạn sẵn là thứ hữu ích nhất trong danh sách trên. Khi đã có nó trong tay, quyết định cắt phần nào chỉ mất vài giây, và bạn không phải ứng biến giữa lúc căng thẳng.

Câu hỏi thường gặp

Chương trình trễ giờ thì người dẫn có được tự cắt phần không?

Không nên tự cắt. Người quyết định là trưởng ban tổ chức hoặc chủ nhà. Người dẫn nên báo chương trình đang trễ bao nhiêu phút và đưa sẵn một phương án cụ thể để họ chỉ cần đồng ý hay không, như vậy quyết định được đưa ra nhanh nhất.

Có cần thông báo với khách rằng chương trình đã rút gọn không?

Phần lớn trường hợp là không cần, vì khách không biết kịch bản đầy đủ. Chỉ thông báo khi phần bị rút gọn là điều khách đã được hứa trước, như bốc thăm hay hỏi đáp, và nên kèm một lối thay thế như trả lời câu hỏi qua thư điện tử.

Người phát biểu nói quá giờ thì làm sao?

Không ngắt lời trên sân khấu. Việc nhờ nói ngắn phải làm trước khi họ lên, qua một người của ban tổ chức thân với họ, nói rõ con số phút. Nếu họ vẫn nói dài, bạn rút ngắn các phần sau thay vì cắt ngang bài phát biểu.

Phần nào tuyệt đối không nên cắt khi trễ giờ?

Những phần là lý do chính của chương trình và những phần có cam kết với người khác: nghi thức chính, trao thưởng, trao học bổng, lời cảm ơn nhà tài trợ và lời bế mạc. Lời dẫn đi kèm các phần này được phép rút ngắn nhưng không nên bỏ.

Có nên xin lỗi khách vì chương trình kéo dài không?

Một câu xin lỗi hoặc cảm ơn khách đã kiên nhẫn trong lời bế mạc là phải phép. Chỉ nói một lần, không giải thích lý do, không đổ lỗi cho ai. Khách cần biết ban tổ chức nhận ra và trân trọng thời gian của họ, không cần nghe chuyện hậu trường.

Làm sao để lần sau không bị trễ giờ nữa?

Ghi giờ bắt đầu trên thư mời sớm hơn giờ khai mạc thực tế, thống nhất thời lượng phát biểu từ lúc mời, chuẩn bị sẵn kịch bản rút gọn, thử thiết bị trước và phân công một người giữ giờ. Ngồi lại rút kinh nghiệm ngay sau mỗi chương trình trễ giờ cũng rất có ích.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138