HanHanh.comHân Hạnh
Lời dẫn và phát biểu cưới hỏi

Phát biểu nhận lễ ăn hỏi của nhà gái: lời đáp, mời cô dâu ra chào và lời gửi lại quả

Đại diện nhà gái nói gì trong lễ ăn hỏi: khung lời đáp nhận lễ, mẫu tự viết, lời mời cô dâu ra chào hai họ, lời gửi lại quả và cách xử lý tình huống khó.

Young women in pale yellow ao dai receiving covered red trays at the gate of a house in Vinh Long, an older woman guiding them, backs to camera, soft daylight

Đại diện nhà gái trong lễ ăn hỏi thường lên tiếng ba lần: đáp lời nhà trai và nhận lễ, mời cô dâu ra chào hai họ, rồi nói lời gửi lại quả và tiễn nhà trai. Lần đầu là chính, dài khoảng ba phút; hai lần sau chỉ vài câu. Giọng của nhà gái là giọng chủ nhà: cảm ơn, khen lễ chu đáo, nói về con gái mình, rồi bày tỏ sự đồng thuận.

Lời của nhà trai có bài riêng trong danh mục; bài này dành cho bố cô dâu, ông bác, ông chú hoặc người thân được nhà gái giao nói. Phần dưới gồm khung, mẫu lời tự viết với tên giả định, những tình huống khó hay gặp và cách phân vai trong nhà gái để buổi lễ trôi.

Ba lần nhà gái lên tiếng và mục đích của từng lần

Lần thứ nhất là lời đáp, ngay sau khi đại diện nhà trai nói xong và tráp đã được trao. Mục đích là cho cả hai họ biết nhà gái vui lòng nhận lễ, chấp thuận cho đôi trẻ nên vợ nên chồng. Đây là lúc quan trọng nhất, vì cả họ nhà trai đang chờ một lời xác nhận công khai.

Lần thứ hai là lời mời cô dâu ra chào. Ở nhiều nơi, cô dâu ở trong phòng trong lúc hai bên phát biểu, rồi được mời ra để chú rể đón, chào ông bà, bố mẹ chồng tương lai và họ hàng hai bên. Người nói phía nhà gái giới thiệu cô dâu vài câu, có khi để chú rể ra tận cửa phòng đón.

Lần thứ ba là lúc nhà trai xin phép ra về. Theo tập quán nhiều vùng, nhà gái chia lại một phần lễ vật cho nhà trai mang về, gọi là lại quả hoặc lễ lại. Đại diện nhà gái nói vài câu cảm ơn, gửi lại phần lễ, hẹn ngày cưới. Có nơi không làm lại quả, có nơi làm theo cách khác; việc này do hai bên thống nhất từ trước.

Ba lần nói có chung một tinh thần: nhà gái đón nhận một cách trân trọng nhưng không hạ mình, nói về con gái với sự tự hào nhưng không khoe. Hiểu được tinh thần đó thì dù quên lời mẫu, người nói vẫn tự tìm được câu phù hợp.

Khung lời đáp nhận lễ năm bước

Lời đáp dài khoảng ba phút. Năm bước dưới đây đi theo đúng nhịp nhà trai vừa nói, để hai lời phát biểu nghe như một cuộc trò chuyện có qua có lại.

  1. Chào lại và cảm ơn: kính chào các cụ, ông bà nhà trai; cảm ơn họ nhà trai đã đến đông đủ, chuẩn bị lễ vật chu đáo.
  2. Giới thiệu thành phần nhà gái: ông bà, bố mẹ cô dâu, người đại diện, các cô chú anh chị trong họ. Đông thì nói chung một câu.
  3. Nói về cô dâu: một hai câu về con gái trong nhà, tính nết, công việc, một chi tiết thật mà cả nhà quý.
  4. Bày tỏ sự đồng thuận: gia đình vui lòng nhận lễ, chấp thuận cho hai cháu nên duyên; mong nhà trai thương cháu như con.
  5. Kết và chuyển tiếp: xin phép làm lễ trước bàn thờ gia tiên, hoặc mời cô dâu ra chào; cảm ơn lần nữa.

Bước thứ tư là bước không được bỏ. Có người nói rất hay về cô dâu nhưng quên câu "gia đình xin nhận lễ", khiến nhà trai ngồi chờ mà không biết đã xong chưa. Ghi chữ NHẬN LỄ thật to ở dòng thứ tư trên thẻ.

Mẫu lời đáp của đại diện nhà gái

Mẫu dưới là ví dụ giả định khi bố cô dâu tự nói. Nếu người nói là ông bác, ông chú, chỉ cần thêm câu tự giới thiệu quan hệ với cô dâu.

"Kính thưa các cụ, thưa ông bà và toàn thể họ nhà trai. Hôm nay gia đình rất vui được đón họ nhà trai sang chơi. Xin cảm ơn ông bà đã đưa đoàn đến đông đủ, lại sửa soạn lễ vật thật chu đáo. Nhìn các cháu trong đội bê lễ đi vào, cả nhà ai cũng thấy được tấm lòng của nhà trai."

"Xin giới thiệu bên nhà gái có bà nội của cháu Thu Hà, mẹ cháu là bà Lê Thị E, các cô chú và anh chị trong họ. Người đang thưa chuyện là bố cháu, Phạm Văn G. Cháu Thu Hà là con gái út, từ nhỏ đã hay quấn bà, đi làm xa vẫn tuần nào cũng gọi về hỏi bà ăn được không, ngủ có ngon không. Cháu còn trẻ, còn nhiều điều chưa biết, mong ông bà và gia đình chỉ bảo thêm."

"Hai cháu đã thương nhau, hai gia đình đã thưa chuyện từ buổi dạm ngõ. Hôm nay, gia đình nhà gái xin vui lòng nhận lễ của nhà trai, đồng ý cho cháu Thu Hà và cháu Minh Khôi nên vợ nên chồng. Mong ông bà thương cháu Hà như con gái trong nhà. Bây giờ, xin phép ông bà cho gia đình được dâng lễ lên bàn thờ gia tiên. Xin cảm ơn."

Chi tiết "tuần nào cũng gọi về hỏi bà" là chỗ bạn thay bằng chuyện thật của con gái mình. Đừng chọn chuyện thành tích học tập hay công việc to, vì nghe như khoe; chọn chuyện về tình cảm trong nhà thì nhà trai nghe xong sẽ quý cô dâu hơn.

Lời mời cô dâu ra chào và lời gửi lại quả

Mời cô dâu ra. Sau phần lễ trước bàn thờ gia tiên, người nói có thể dùng câu: "Xin mời cháu Thu Hà ra chào ông bà và họ nhà trai. Cháu Minh Khôi ra đón cháu Hà giúp gia đình." Câu ngắn, rõ, có tên chú rể để chú rể biết đến lượt mình bước ra.

Giới thiệu khi cô dâu đã ra. Không cần giới thiệu lại toàn bộ. Một câu như "đây là cháu Thu Hà, con gái út trong nhà" là đủ; sau đó để cô dâu tự chào: thưa ông bà, thưa hai bác, thưa các cô chú. Nếu cô dâu muốn nói vài câu cảm ơn, người lớn nên nhường thời gian.

Gửi lại quả lúc nhà trai về. Ví dụ giả định: "Thưa ông bà, gia đình xin cảm ơn họ nhà trai một lần nữa. Theo nếp nhà, gia đình gửi lại chút lễ để ông bà mang về chia cho họ hàng bên nội, coi như niềm vui được chia đôi. Hẹn ông bà ngày cưới các cháu." Tránh nói "trả lại", vì nghe như từ chối; dùng chữ "gửi lại", "biếu lại".

Tiễn đoàn ra cửa. Đại diện nhà gái nên đi cùng bố mẹ cô dâu tiễn nhà trai tới tận ngõ. Lời tiễn đơn giản: cảm ơn đã đến, chúc đoàn về bình an. Nhiều cuộc thông gia bắt đầu thân nhau từ những câu nói ngắn ở cổng như vậy.

Tình huống khó và cách đáp cho khéo

Lễ ăn hỏi có nhiều người lớn tuổi, nhiều tập quán khác nhau, nên tình huống ngoài dự kiến khá thường. Bảng dưới gợi cách xử lý giữ thể diện cho cả hai bên.

Tình huốngCách đáp gợi ý
Nhà trai nói rất dài, quá giờ đã địnhĐáp gọn hơn dự kiến, bỏ bớt phần giới thiệu, nói thẳng vào phần nhận lễ để kéo lại thời gian
Lễ vật hoặc số tráp khác với đã bànKhông nhắc trong phát biểu; nếu cần thì bố mẹ hai bên nói riêng sau buổi lễ
Ông bà bên nhà gái muốn nói thêmNgười đại diện mời ông bà nói sau phần đáp lời, giới thiệu một câu trước khi mời
Cô dâu xúc động, khóc khi ra chàoNgười lớn nói đỡ một câu nhẹ, cho cô dâu vài giây, không trêu đùa trước đông người
Nhà trai nói nhầm tên cô dâuKhông sửa giữa chừng; khi đáp lời cứ dùng đúng tên, người nghe tự hiểu
Có người trong họ hỏi chuyện ngày cưới, của hồi mônĐáp rằng hai gia đình sẽ bàn cụ thể sau, rồi chuyển sang mời trà

Nguyên tắc chung cho cả bảng: những điều khiến một bên ngại thì không nói ra trước đông người. Phát biểu là để đánh dấu sự đồng thuận; những điều chưa đồng thuận thì để dành cho cuộc nói chuyện riêng của bố mẹ hai bên.

Phân vai trong nhà gái để buổi lễ không rối

Người đại diện phát biểu không thể vừa nói vừa lo hết mọi việc. Nhà gái nên giao trước mấy vai sau, mỗi vai một người cụ thể.

  • Người đón đoàn ở cổng: chào nhà trai, mời vào, chỉ chỗ ngồi; thường là mẹ cô dâu hoặc một bà cô.
  • Trưởng đội đỡ tráp: dẫn các cô gái nhận tráp, xếp tráp lên bàn theo thứ tự, phát phong bao cho đội bê tráp.
  • Người lo bàn thờ: chuẩn bị chỗ đặt lễ, hương, nến để khi người nói xin phép làm lễ thì mọi thứ đã sẵn.
  • Người đi cùng cô dâu: ở trong phòng với cô dâu, chỉnh trang phục, đưa cô dâu ra khi được mời.
  • Người lo trà nước: rót trà ngay sau phần phát biểu, để không khí chuyển sang thân mật.
  • Người chụp ảnh của gia đình: nắm trước các khoảnh khắc chính để không chen vào lúc đang nói.
  • Người chia lại quả: chuẩn bị sẵn phần lễ gửi lại, bỏ túi hoặc gói gọn để đưa nhà trai khi ra về.

Tập trước một lần vào tối hôm trước, chỉ cần đi qua thứ tự: ai đứng đâu, ai làm gì khi nghe câu nào. Người đại diện tập lời đáp hai lượt, một lượt đọc, một lượt nói theo thẻ. Đọc trước gương thấy mình nói nhanh thì chậm lại; người nghe trong phòng khách ở rất gần, giọng nhỏ và chậm nghe ấm hơn giọng to.

Khi người nói phía nhà gái là phụ nữ hoặc người trẻ

Nhiều tài liệu mặc định người phát biểu là đàn ông lớn tuổi trong họ, nhưng thực tế không ít gia đình để mẹ cô dâu đứng ra nói, nhất là khi bố đã mất hoặc mẹ là người quán xuyến mọi việc trong nhà. Cũng có nhà để anh trai cô dâu nói vì bố mẹ đã già, giọng yếu. Không có tập quán nào cấm điều đó; điều nhà trai cần là một lời đáp rõ ràng của gia đình.

Mẹ cô dâu khi nói có lợi thế là lời về con gái tự nhiên và gần gũi hơn. Khung năm bước giữ nguyên, chỉ thay câu tự giới thiệu, ví dụ giả định: "Thưa ông bà, bố cháu Thu Hà đi xa đã lâu, nên hôm nay xin phép được thay mặt gia đình thưa đôi lời." Một câu như vậy đủ để nhà trai hiểu hoàn cảnh mà không cần kể thêm.

Anh trai hay chị gái cô dâu đứng ra nói thì nên xưng em hoặc cháu với nhà trai, gọi ông bà, hai bác, và mở đầu bằng việc thưa rằng mình nói thay bố mẹ. Người trẻ đại diện hay mắc lỗi nói quá nhanh và quá nhiều câu khách sáo học trên mạng; cứ dùng lời thường, nói chậm, và để bố mẹ ngồi cạnh. Khi kết, mời bố hoặc mẹ nói một câu cảm ơn, để giọng của người sinh thành vẫn có mặt trong buổi lễ.

Câu hỏi thường gặp

Nhà gái nên nói trước hay sau khi nhận tráp?

Thường nói sau, khi tráp đã được đặt lên bàn và mọi người đã ngồi. Nếu nhà trai phát biểu trước rồi mới trao tráp, thì nhà gái đáp lời sau khi tráp đã vào. Hỏi rõ cách làm với nhà trai từ trước để hai lời nói không chồng lên nhau.

Bố cô dâu ít nói thì có nên nhờ người đại diện không?

Nên, nếu bố ngại đông người hoặc dễ xúc động. Người đại diện là ông bác, ông chú hoặc người có uy tín trong họ. Khi đó bố cô dâu vẫn nên nói một câu cảm ơn ngắn sau cùng, để nhà trai nghe được giọng của chính người cha.

Lời đáp có cần nhắc đến lễ vật không?

Nên khen chung là lễ vật chu đáo, thể hiện tấm lòng của nhà trai. Không đọc tên từng món, không bình phẩm nhiều ít. Câu khen ngắn cho nhà trai biết sự chuẩn bị của họ đã được trân trọng.

Có bắt buộc phải lại quả cho nhà trai không?

Không bắt buộc, tuỳ tập quán từng vùng và nếp từng nhà. Nhiều nơi có lại quả như một cách chia vui, có nơi không làm. Việc này nên được hai gia đình bàn trước để nhà trai không bất ngờ, và để lời nói lúc tiễn khớp với việc làm.

Cô dâu có nên phát biểu trong lễ ăn hỏi không?

Có thể, sau khi được mời ra chào. Cô dâu thưa vài câu với ông bà, bố mẹ chồng tương lai: cảm ơn đã đến, mong được chỉ bảo. Không cần dài hay trang trọng, chỉ cần lễ phép và tự nhiên.

Nhà gái nói gì khi nhà trai xin phép ra về?

Cảm ơn nhà trai đã đến, gửi lại phần lễ nếu có lại quả, hẹn gặp lại vào ngày cưới và chúc đoàn về bình an. Vài câu là đủ, sau đó người đại diện cùng bố mẹ cô dâu tiễn nhà trai ra tận cổng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138