HanHanh.comHân Hạnh
Lời dẫn và phát biểu cưới hỏi

Lời dẫn lễ gia tiên ngày cưới: người trong nhà dẫn thế nào, mời ai trước, nói câu gì

Cách người trong nhà dẫn lễ gia tiên ngày cưới: trình tự lời mời, mẫu câu từng đoạn, cách gọi họ hàng lên trao quà và giữ không khí trang nghiêm mà ấm.

Bride and groom standing side by side before a family altar with flowers and fruit in a home in Hue, relatives seated along the wall, viewed from the back of the room

Người dẫn lễ gia tiên ngày cưới chỉ làm một việc: mời đúng người, đúng lúc, bằng câu ngắn và rõ, để cô dâu chú rể ra mắt ông bà tổ tiên, chào bố mẹ, nhận lời dặn và quà của gia đình trong khoảng mười lăm đến hai mươi phút. Người dẫn không phải người phát biểu chính; lời của họ giống như sợi chỉ xâu các phần lại với nhau.

Lễ gia tiên diễn ra ở nhà gái khi đón dâu, và ở nhà trai khi đưa dâu về; nhiều gia đình tự giao một người trong nhà dẫn, thường là chú, bác, anh chị họ quen ăn nói. Bài này đưa ra trình tự lời mời phổ biến, mẫu câu tự viết, cách gọi họ hàng lên trao quà và những điều nên tránh. Phần khấn trước bàn thờ là việc riêng của người chủ lễ trong gia đình, bài không bàn đến.

Lễ gia tiên ngày cưới gồm những gì và ai dẫn

Lễ gia tiên trong đám cưới là lúc đôi trẻ đứng trước bàn thờ của gia đình để thưa chuyện với ông bà tổ tiên rằng mình đã nên vợ nên chồng, rồi quay lại chào ông bà, bố mẹ còn sống và họ hàng. Người chủ lễ, thường là ông nội, bố hoặc người trưởng trong nhà, thắp hương và thưa chuyện trước bàn thờ. Sau đó cô dâu chú rể làm lễ, nhận lời dặn và quà của bố mẹ, họ hàng.

Nếu không có người dẫn, các phần này dễ bị rời rạc: mọi người đứng quanh, không ai biết lúc nào đến lượt mình, ai mang quà lên trước, khi nào thì xong để chuyển sang tiệc. Người dẫn giải quyết đúng chỗ đó. Họ không thay người chủ lễ, không thay bố mẹ dặn dò, mà chỉ mời từng người theo thứ tự đã định.

Người dẫn tốt nhất là người hiểu nếp nhà, quen mặt họ hàng hai bên và giữ được giọng bình tĩnh. Không cần giọng hay. Nhiều gia đình nhờ một người chú ở bên nội; có nhà giao cho anh trai chú rể hoặc chị họ cô dâu. Nếu đám cưới có người dẫn tiệc thuê riêng, phần lễ gia tiên vẫn nên do người nhà dẫn, vì không khí gia đình cần giọng nói quen.

Trình tự lời dẫn thường gặp

Trình tự sau là phổ biến ở nhiều gia đình miền Bắc và miền Trung; nhà bạn có thể thêm bớt theo nếp riêng. Viết thành danh sách đánh số và cầm trên tay khi dẫn.

  1. Mời mọi người ổn định: mời ông bà, bố mẹ hai bên vào vị trí, mời họ hàng ngồi hoặc đứng gọn hai bên.
  2. Mời người chủ lễ thắp hương, thưa chuyện trước bàn thờ. Người dẫn đứng lùi lại, im lặng trong lúc chủ lễ làm lễ.
  3. Mời cô dâu chú rể tiến lên trước bàn thờ, thắp hương và vái lạy theo nếp nhà.
  4. Mời đôi trẻ quay lại chào ông bà, bố mẹ; nếu có, mời đôi trẻ dâng trà hoặc dâng nước mời bố mẹ.
  5. Mời bố mẹ dặn dò đôi trẻ, rồi trao quà nếu gia đình có.
  6. Mời họ hàng lên trao quà mừng theo thứ tự đã định.
  7. Cảm ơn mọi người và thông báo phần tiếp theo: xin phép đưa dâu, hoặc mời mọi người ra dùng tiệc.

Bảy bước nghe nhiều, nhưng lời dẫn mỗi bước chỉ một hai câu. Phần tốn thời gian nhất là trao quà của họ hàng; nếu họ hàng đông, người dẫn cần có danh sách viết sẵn để gọi lần lượt, tránh để người tự lên lộn xộn.

Mẫu lời dẫn từng đoạn

Mẫu dưới là ví dụ giả định cho lễ gia tiên ở nhà trai sau khi đón dâu về; người dẫn là chú ruột của chú rể. Mỗi đoạn tương ứng một bước ở trên.

"Kính thưa ông bà, thưa hai bên gia đình, thưa các cô chú, anh chị. Cô dâu chú rể đã về đến nhà. Xin mời ông bà, bố mẹ cháu Minh Khôi vào vị trí trước bàn thờ, mời các cô chú, anh chị đứng gọn hai bên để lễ được trang nghiêm."

"Xin mời ông nội làm lễ, thưa chuyện với ông bà tổ tiên." Người dẫn lùi lại, chờ ông làm xong. "Xin mời cháu Minh Khôi và cháu Thu Hà tiến lên, thắp hương ra mắt ông bà tổ tiên."

"Xin mời hai cháu quay lại chào ông bà nội, chào bố mẹ. Mời hai cháu dâng trà để ông bà, bố mẹ uống lấy may." Sau khi đôi trẻ dâng trà xong: "Xin mời bố mẹ có đôi lời dặn dò các con."

"Hôm nay họ hàng về đông đủ, ai cũng có chút quà mừng hai cháu. Xin mời bà nội lên trước." Gọi lần lượt theo danh sách. Cuối cùng: "Thay mặt gia đình, xin cảm ơn ông bà, các cô chú, anh chị đã về chung vui. Xin mời cả nhà ra ngoài sân dùng tiệc."

Đọc lại, bạn thấy lời dẫn không có câu nào bình luận hay khen. Đó là chủ ý: trong lễ gia tiên, người dẫn càng ít lời càng trang nghiêm; phần cảm xúc thuộc về bố mẹ khi dặn dò và đôi trẻ khi chào.

Mời họ hàng trao quà: gọi tên theo thứ tự và câu nói khi trao

Viết danh sách từ hôm trước. Bố mẹ chú rể hoặc cô dâu liệt kê những người sẽ trao quà, sắp theo vai vế: ông bà trước, rồi các bác, các chú, các cô, sau đến anh chị em. Người dẫn đọc qua một lượt để biết cách gọi từng người, nhất là những người họ xa ít gặp.

Gọi theo cặp hoặc theo nhà. Thay vì gọi từng người, gọi theo gia đình: "Xin mời gia đình bác cả lên trao quà cho hai cháu." Cách này nhanh hơn và đỡ sót. Với họ hàng đông, có thể gom nhóm: "Xin mời các cô bên nội lên cùng."

Không đọc giá trị quà. Một số nơi có thói quen người dẫn đọc to món quà, nhất là vàng. Nhiều gia đình ngày nay thấy điều này không còn hợp, vì khiến người trao ít ngại ngùng. Người dẫn nên hỏi bố mẹ trước; nếu không chắc, chỉ nói "xin cảm ơn bác đã mừng hai cháu".

Có người cầm khay. Giao một người đứng cạnh cô dâu cầm khay đựng quà. Đôi trẻ nhận quà, cúi chào cảm ơn rồi đặt lên khay, không phải cầm trên tay quá nhiều. Người dẫn chờ đôi trẻ cảm ơn xong mới gọi người tiếp theo.

Có câu khép khi người tự lên. Dù có danh sách, thường vẫn có người muốn lên thêm. Người dẫn không từ chối mà mời luôn, rồi khép bằng câu: "Còn ai trong gia đình muốn trao quà cho hai cháu, xin mời lên luôn ạ," chờ một lát rồi kết.

Lễ gia tiên ở nhà gái và nhà trai khác nhau ở lời dẫn

Hai lễ có trình tự gần giống nhau nhưng không khí và người nghe khác, nên lời dẫn cũng nên điều chỉnh.

Điểm khácỞ nhà gái (lễ vu quy)Ở nhà trai (lễ thành hôn)
Không khíNhiều cảm xúc, con gái sắp rời nhàVui, đón người mới vào nhà
Người dẫnNgười bên nhà gáiNgười bên nhà trai
Câu mởNhắc nhà trai đã đến đón, mời đôi trẻ ra mắtNhắc cô dâu đã về nhà, mời họ hàng đứng gọn
Lời dặnBố mẹ cô dâu dặn con gái và con rểBố mẹ chú rể đón con dâu, dặn đôi trẻ
Trao quàHọ hàng bên ngoại trao quà làm vốn cho cô dâuHọ hàng bên nội trao quà mừng
Câu kếtXin phép để đoàn nhà trai đưa dâuMời mọi người dùng tiệc hoặc nghỉ ngơi

Ở nhà gái, người dẫn nên để ý thời gian vì đoàn nhà trai thường có giờ về đã định. Phần trao quà của họ hàng bên ngoại có thể kéo dài; nếu thấy lâu, người dẫn nói với bố mẹ cô dâu để gom gọn, chứ đừng tự cắt ngang khi người lớn đang trao.

Giữ không khí trang nghiêm mà vẫn ấm

Lễ gia tiên là phần trang trọng nhất trong ngày cưới, nhưng không cần nặng nề. Vài điều nên và không nên với người dẫn:

  • Nói giọng thường, không dùng micro trong phòng thờ nhỏ; giọng to như sân khấu làm mất không khí gia đình.
  • Không chen câu đùa trong lúc người chủ lễ đang làm lễ hoặc đôi trẻ đang vái.
  • Được phép thêm một câu nhẹ nhàng ở phần trao quà để cả nhà cười, nhưng không trêu cô dâu chú rể về chuyện riêng tư.
  • Nhắc khéo mọi người tắt chuông điện thoại trước khi bắt đầu.
  • Thống nhất trước với người chụp ảnh, quay phim về chỗ đứng để không che bàn thờ hay chen giữa bố mẹ và đôi trẻ.
  • Không bình luận về lễ vật, mâm cỗ hay cách bày bàn thờ của gia đình; mỗi nhà có nếp riêng.
  • Đứng lệch về một bên bàn thờ, không đứng chắn giữa, không quay lưng về phía bàn thờ khi nói.

Nếu cô dâu hoặc bố mẹ xúc động khóc, người dẫn chỉ cần chờ, không nói thêm. Vài giây im lặng trong lễ gia tiên không phải là sự cố; đó là phần đẹp nhất của buổi lễ.

Chuẩn bị trước: danh sách, chỗ đứng và người hỗ trợ

Tối hôm trước, người dẫn nên ngồi với bố mẹ của bên mình chừng mười lăm phút để chốt ba việc: thứ tự các bước, danh sách người trao quà, và có dâng trà hay không. Ghi lên một tờ giấy gấp đôi, cỡ chữ to. Không cần viết lời dẫn đầy đủ, chỉ cần từ khoá mỗi bước và tên người cần gọi.

Sáng hôm lễ, đến sớm để đứng thử ở phòng thờ: chỗ người chủ lễ đứng, chỗ đôi trẻ quỳ hoặc đứng, chỗ bố mẹ ngồi nhận trà, chỗ người cầm khay. Phòng thờ ở nhiều nhà khá chật, nên tính trước lối đi để họ hàng lên trao quà mà không chen qua chỗ đôi trẻ đang đứng.

Giao trước hai người hỗ trợ: một người cầm khay quà, một người đứng gần cô dâu để chỉnh tà áo, đưa khăn khi cần. Có hai người này, người dẫn chỉ phải lo phần lời.

Một mẹo nữa: dặn đôi trẻ nhìn về phía người dẫn khi chưa biết làm gì tiếp theo. Người dẫn ra hiệu bằng tay hoặc nói nhỏ một câu là đôi trẻ biết. Cô dâu chú rể ngày cưới thường căng thẳng và quên nhiều thứ đã dặn; một ánh mắt giữa người dẫn và đôi trẻ cứu được nhiều lúc lúng túng.

Câu hỏi thường gặp

Ai nên dẫn lễ gia tiên trong đám cưới?

Thường là một người trong gia đình hiểu nếp nhà và quen mặt họ hàng: chú, bác, anh chị họ. Người chủ lễ, thường là ông hoặc bố, lo phần thắp hương và thưa chuyện; người dẫn chỉ mời các phần theo thứ tự. Tách hai vai giúp người chủ lễ tập trung vào phần lễ.

Lễ gia tiên ngày cưới kéo dài bao lâu?

Phổ biến khoảng mười lăm đến hai mươi phút. Phần chiếm thời gian nhất là trao quà của họ hàng; nếu họ hàng đông thì lâu hơn. Người dẫn nên có danh sách viết sẵn và gọi theo nhà để giữ thời gian, nhất là ở nhà gái khi đoàn nhà trai có giờ về.

Có cần đọc to món quà khi họ hàng trao không?

Tuỳ gia đình. Ở một số nơi có thói quen đọc, nhưng nhiều nhà ngày nay chọn không đọc để người trao quà nhỏ không ngại. Người dẫn hỏi bố mẹ trước; nếu chưa rõ thì chỉ cảm ơn chung, không nêu món quà.

Người dẫn có cần dùng micro trong lễ gia tiên không?

Thường không cần, vì phòng thờ ở nhà nhỏ và người nghe đứng gần. Giọng nói thường, chậm và rõ là đủ. Chỉ dùng micro khi lễ làm ở sân rộng hoặc sảnh nhà hàng có nhiều khách, và nên vặn nhỏ.

Nếu không có người chủ lễ lớn tuổi thì ai thắp hương thưa chuyện?

Bố của cô dâu hoặc chú rể thường đảm nhận. Nếu bố đã mất, có thể là mẹ, anh trai hoặc một người chú bác trong họ. Việc chọn ai là chuyện của gia đình; người dẫn chỉ cần biết trước để mời đúng tên.

Lễ gia tiên có cần đôi trẻ phát biểu không?

Không bắt buộc. Đôi trẻ chủ yếu thắp hương, chào ông bà bố mẹ và cảm ơn khi nhận quà. Nếu muốn, đôi trẻ nói thêm một câu cảm ơn bố mẹ sau phần dặn dò; lời cảm ơn dài hơn nên để trong tiệc cưới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138