HanHanh.comHân Hạnh
Kỹ năng tự dẫn chương trình

Lấp khoảng chờ khi chương trình bị chậm: nói gì trong 30 giây, 3 phút, 10 phút

Tiết mục chưa sẵn sàng, đại biểu chưa tới, khách chưa đủ: người tự dẫn lấp khoảng chờ thế nào theo độ dài, chuẩn bị gì từ trước và khi nào nên để nhạc nói thay.

Backstage corner of a school hall in Thanh Hoa, a young female teacher holding a microphone glances toward children in costumes lining up behind a curtain, seen from behind

Khi chương trình bị chậm, người dẫn không cần nói liên tục để che khoảng trống; việc cần làm là ước được phải chờ bao lâu, chọn đúng loại nội dung cho khoảng đó và báo cho khách biết điều gì đang diễn ra. Chờ nửa phút chỉ cần một câu; chờ ba phút cần một đoạn ngắn có nội dung; chờ mười phút thì nên chuyển sang một hoạt động khác thay vì đứng nói.

Bài này dành cho người tự dẫn ở buổi lễ trường, tiệc công ty, sự kiện khu phố, những nơi chậm trễ gần như chắc chắn xảy ra vì tiết mục thay trang phục lâu, đại biểu kẹt xe, máy chiếu không lên. Bạn sẽ có cách chuẩn bị "túi lấp chỗ trống" từ trước, câu mẫu theo từng độ dài, và vài nguyên tắc để khoảng chờ không biến thành lúc khách bỏ đi lấy đồ uống. Phần câu đỡ khi có sự cố âm thanh, ánh sáng có bài riêng ở danh mục lời chào, chuyển tiếp của trang.

Vì sao chương trình hầu như luôn chậm

Ở những sự kiện do người trong đơn vị tự tổ chức, nguyên nhân chậm thường lặp lại: tiết mục văn nghệ cần thay trang phục giữa hai bài, đại biểu đến muộn hơn giờ hẹn, người phát biểu nói dài hơn dự kiến, thiết bị trình chiếu cần khởi động lại, phần trao quà cần xếp người lên sân khấu theo thứ tự. Mỗi chỗ chỉ mất một hai phút, nhưng cộng lại có thể trễ cả nửa tiếng.

Người dẫn không kiểm soát được những nguyên nhân ấy. Điều bạn kiểm soát được là cảm giác của khách trong lúc chờ. Một khoảng chờ có người dẫn đứng đó, giải thích ngắn gọn và giữ không khí, khách thấy chương trình vẫn đang chạy. Một khoảng chờ mà sân khấu trống, người dẫn chạy vào hậu trường hỏi han, khách thấy chương trình đang rối.

Vì thế, thay vì hy vọng mọi thứ đúng giờ, hãy coi chậm trễ là một phần của kịch bản. Khi soạn, đánh dấu những chỗ có nguy cơ chờ cao nhất, thường là ngay sau phần đón đại biểu, giữa các tiết mục cần chuyển đạo cụ và trước phần trao thưởng. Ở mỗi chỗ đó, chuẩn bị sẵn một nội dung lấp phù hợp với khoảng chờ dự kiến.

Chọn cách lấp theo độ dài khoảng chờ

Bảng dưới gợi ý cách xử lý theo khoảng chờ ước tính. Quan trọng nhất là biết mình phải chờ bao lâu, nên hãy thống nhất với người ở hậu trường một tín hiệu báo thời gian.

Khoảng chờNên làmKhông nên làm
Dưới 30 giâyMột câu giới thiệu dài hơn một chút cho tiết mục sắp tới, hoặc một câu nhắc ý nghĩa buổi lễGiải thích là đang chờ, vì chưa cần
30 giây đến 3 phútMột đoạn chuẩn bị sẵn: thông tin hậu cần, giới thiệu đơn vị hoặc người góp công, một câu chuyện ngắn liên quanỨng khẩu những câu đùa chưa thử, hỏi khán giả câu khó
3 đến 10 phútBáo thẳng là chương trình xin phép chờ ít phút, mở nhạc nền hoặc đoạn phim, mời khách dùng nước, có thể mời một khách thân thiện chia sẻ vài câuĐứng nói liên tục suốt mười phút
Trên 10 phútBáo khách thời gian dự kiến, đổi thứ tự chương trình nếu ban tổ chức đồng ý, đưa phần khác lên trướcĐể sân khấu trống không lời giải thích

Đừng ngại nói thật với khách rằng chương trình cần chờ. Khách thông cảm với một lời báo rõ ràng hơn là với một người dẫn cố gắng nói vòng vo mà ai cũng biết là đang câu giờ.

Chuẩn bị "túi lấp chỗ trống" từ trước

Trước buổi lễ, soạn sẵn năm đến tám mẩu nội dung ngắn, mỗi mẩu ghi trên một thẻ riêng, để ở cuối xấp kịch bản cầm tay. Khi cần, rút ra một thẻ hợp với lúc đó.

  • Thông tin hậu cần: chỗ gửi xe, khu vực nhà vệ sinh, giờ dùng tiệc, chỗ chụp ảnh lưu niệm. Khách cần biết những điều này, nói lúc chờ là đúng lúc.
  • Lời cảm ơn người góp công: đội trang trí, bếp, các em học sinh dàn dựng, phòng hành chính lo hậu cần. Những người này ít khi được nhắc tên trong phần chính.
  • Một câu chuyện ngắn về đơn vị hoặc về dịp này: ví dụ năm đầu tiên trường tổ chức hội diễn có bao nhiêu lớp tham gia, theo thông tin đơn vị cung cấp. Không bịa con số.
  • Giới thiệu sâu hơn tiết mục sắp tới: ai dàn dựng, các em tập bao lâu, có gì đặc biệt. Thông tin này hỏi trước từ người phụ trách tiết mục.
  • Một câu hỏi nhẹ cho khán giả: loại câu ai cũng trả lời được bằng giơ tay, ví dụ "ai ở đây đã từng tham gia hội diễn từ năm đầu tiên?". Không hỏi riêng một người lạ.
  • Đoạn nhạc nền hoặc đoạn phim dự phòng: thống nhất trước với người lo âm thanh, gọi bằng một tín hiệu.
  • Lời giới thiệu nhà tài trợ, đơn vị đồng hành nếu có, viết sẵn ngắn gọn, đúng tên đã được duyệt.

Các mẩu này nên được viết ở dạng nói, câu ngắn, dễ dừng giữa chừng. Khi người ở hậu trường ra hiệu đã sẵn sàng, bạn phải kết được ngay trong một câu, không bị kẹt giữa một đoạn dài.

Câu mẫu cho từng khoảng chờ

Các câu dưới đây tự viết cho bài này, tên người, tên trường là ví dụ giả định. Bạn sửa cho hợp giọng và thành phần khách của mình.

Khi chờ dưới nửa phút, kéo dài lời giới thiệu: "Tiết mục tiếp theo do các em lớp 4A thể hiện. Các em đã tập suốt ba tuần sau giờ học, có những buổi tập đến tận lúc phụ huynh đến đón. Xin quý vị một tràng pháo tay động viên các em." Câu cuối mời vỗ tay vừa lấp thời gian vừa tạo không khí đón tiết mục.

Khi chờ khoảng hai, ba phút, dùng một mẩu từ túi lấp: "Trong lúc các em chuẩn bị, Ban tổ chức xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô tổ văn nghệ và các bác phụ huynh lớp 5B đã cùng trang trí sân khấu từ chiều hôm qua. Cũng xin nhắc quý vị phụ huynh, sau chương trình, khu vực chụp ảnh lưu niệm ở cạnh cổng trường."

Khi chờ lâu hơn, nói thật: "Thưa quý vị, chương trình xin phép tạm dừng khoảng năm phút để chuẩn bị cho phần tiếp theo. Trong lúc chờ, kính mời quý vị dùng nước và cùng xem lại những hình ảnh của hội diễn năm trước trên màn hình." Sau đó bạn có thể rời sân khấu, đứng ở cánh gà, và quay lại đúng lúc với một câu nối: "Cảm ơn quý vị đã chờ, chương trình xin được tiếp tục."

Những nguyên tắc giữ khoảng chờ không thành khoảng chết

Biết mình phải chờ bao lâu. Thống nhất với người đầu mối ở hậu trường hai tín hiệu: giơ một ngón tay là còn khoảng một phút, xoè cả bàn tay là còn khoảng năm phút. Không có thông tin thời gian, bạn sẽ hoặc nói quá ít rồi đứng im, hoặc nói quá dài rồi bị cắt ngang.

Không trách ai trên sân khấu. Không nói "các bạn phía sau chậm quá" hay "chắc đại biểu kẹt xe". Lời giải thích chỉ cần trung tính: chương trình đang chuẩn bị cho phần tiếp theo.

Không lấp bằng câu đùa chưa thử. Câu đùa ứng khẩu lúc căng thẳng dễ thành vô duyên hoặc chạm vào ai đó. Chỉ dùng câu đã chuẩn bị và phù hợp với khách.

Để nhạc nói thay khi cần. Không phải khoảng trống nào cũng cần lời. Một bản nhạc nhẹ trong hai phút, người dẫn đứng gọn bên cánh sân khấu, thường dễ chịu hơn hai phút nói vòng vo.

Kết bằng một câu nối rõ ràng. Khi đã sẵn sàng, chuyển sang phần tiếp bằng câu nối như "Và bây giờ, tiết mục mà quý vị chờ đợi đã sẵn sàng". Khách cần một dấu hiệu rằng khoảng chờ đã kết thúc.

Đại biểu chính chưa đến: chờ hay bắt đầu

Đây là tình huống khó nhất với người tự dẫn, vì quyết định không nằm ở bạn. Có buổi lễ mà phần chính phải có mặt một đại biểu, như người cắt băng khai trương hay người trao giải thưởng lớn. Khi đã quá giờ khai mạc mà người đó chưa đến, việc đầu tiên là hỏi người đầu mối của ban tổ chức xem nên chờ bao lâu, có ai thay được không, có phần nào làm trước được không.

Trong lúc chờ quyết định, người dẫn có thể làm những phần không phụ thuộc vào đại biểu: mời một tiết mục văn nghệ mở màn, chiếu đoạn phim giới thiệu, nói vài thông tin hậu cần. Một câu báo trung tính là đủ: "Kính thưa quý vị, chương trình xin được bắt đầu bằng một tiết mục văn nghệ chào mừng." Không cần nói là đang chờ ai, càng không nhắc tên người đến muộn.

Khi đại biểu đến giữa chừng, không ngắt tiết mục đang diễn để chào. Chờ tiết mục kết thúc, rồi chào ngắn gọn bằng họ tên và chức danh đã xác nhận, sau đó quay lại đúng mạch chương trình. Nếu ban tổ chức quyết định đổi thứ tự để làm nghi thức chính ngay, hãy báo người lo âm thanh trước khi nói, để nhạc nghi thức sẵn sàng đúng lúc.

Khi chậm đã thành trễ: thu xếp lại phần sau

Nếu khoảng chờ cộng dồn làm chương trình trễ đáng kể, người dẫn cần cùng ban tổ chức thu xếp lại để phần quan trọng nhất và giờ kết thúc không bị ảnh hưởng.

  1. Báo ngay cho người đầu mối của ban tổ chức chương trình đang trễ bao nhiêu phút, đừng tự quyết.
  2. Đề xuất những phần có thể rút ngắn: lời dẫn dài thành bản ngắn đã đánh dấu sao trên kịch bản, gộp hai lượt trao quà thành một.
  3. Giữ nguyên những phần không thể cắt: phát biểu của đại biểu chính, nghi thức chính, giờ mời dùng tiệc đã báo khách.
  4. Báo người lo âm thanh những thay đổi để họ chuẩn bị nhạc theo thứ tự mới.
  5. Không xin lỗi khách quá nhiều lần. Một lời báo rõ ràng là đủ; sau đó dẫn tiếp với nhịp nhanh và gọn hơn một chút.

Phần kết thúc chương trình khi đã trễ giờ, gồm lời bế mạc rút gọn và lời mời ra về, có bài riêng ở danh mục lời chào, chuyển tiếp, cảm ơn của trang. Ở đây chỉ cần nhớ rằng thu xếp sớm từ giữa chương trình thì cuối buổi sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Khi tiết mục chưa sẵn sàng, người dẫn có cần nói liên tục không?

Không cần. Chờ dưới nửa phút thì kéo dài lời giới thiệu, chờ vài phút thì dùng một mẩu nội dung chuẩn bị sẵn, chờ lâu hơn thì báo thẳng, mở nhạc hoặc phim và rời sân khấu cho gọn.

Nên chuẩn bị nội dung gì để lấp khoảng trống?

Thông tin hậu cần như chỗ gửi xe, giờ dùng tiệc; lời cảm ơn những người góp công chuẩn bị; một câu chuyện ngắn về đơn vị hoặc dịp này; giới thiệu sâu hơn tiết mục sắp tới; nhạc hoặc phim dự phòng.

Có nên nói với khách là chương trình đang bị chậm không?

Nếu chờ trên vài phút thì nên báo thẳng, ngắn gọn và trung tính, kèm thời gian dự kiến. Khách thông cảm với lời báo rõ ràng hơn là nghe người dẫn nói vòng vo câu giờ.

Làm sao biết còn phải chờ bao lâu khi đang đứng trên sân khấu?

Thống nhất trước với người đầu mối ở hậu trường hai tín hiệu tay, ví dụ một ngón tay là còn khoảng một phút, xoè bàn tay là còn khoảng năm phút. Nhờ đó bạn chọn đúng nội dung lấp.

Có nên đùa để lấp thời gian không?

Chỉ dùng câu đùa đã chuẩn bị và hợp với khách. Câu đùa ứng khẩu lúc căng thẳng dễ vô duyên hoặc chạm vào ai đó. Nhắc thông tin hữu ích hay cảm ơn người góp công thường an toàn và có ích hơn.

Chương trình trễ nhiều thì người dẫn có được tự cắt bớt phần không?

Không nên tự quyết. Báo ngay cho người đầu mối của ban tổ chức, đề xuất phần có thể rút gọn, giữ nguyên nghi thức chính và giờ mời dùng tiệc, rồi báo người lo âm thanh thứ tự mới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138