HanHanh.comHân Hạnh
Kỹ năng tự dẫn chương trình

Dẫn chương trình trực tuyến: buổi lễ, hội thảo, họp mặt qua ứng dụng họp video

Người tự dẫn buổi lễ, hội thảo, họp mặt trực tuyến hoặc kết hợp: chuẩn bị máy và góc ngồi, nhìn camera, mời người nói, đọc câu hỏi trong khung chat, xử lý mất kết nối.

Vietnamese woman seated at a home desk in Ho Chi Minh City with a laptop showing a blank video grid, a small ring light and microphone, speaking toward the camera, seen from behind

Dẫn trực tuyến khác dẫn trên sân khấu ở chỗ bạn không thấy phản ứng của khách, mọi lời mời đều có độ trễ, và một trục trặc kỹ thuật có thể làm cả buổi đứng hình. Người tự dẫn cần một người hỗ trợ kỹ thuật riêng, nói chậm và rõ hơn, nhìn vào camera chứ không nhìn màn hình, và luôn báo cho người xem biết điều gì sắp diễn ra.

Bài này dành cho người được giao dẫn buổi lễ kỷ niệm có thành viên ở xa tham dự qua mạng, hội thảo nhỏ của doanh nghiệp, họp mặt cựu học sinh khắp nơi, buổi ra mắt sản phẩm phát qua ứng dụng họp video. Phần thiết lập kỹ thuật chi tiết của từng ứng dụng thay đổi theo phiên bản, nên ở đây chỉ nói nguyên tắc; bạn kiểm lại thao tác cụ thể trên ứng dụng mình dùng.

Những điều đổi khác khi khách ở sau màn hình

Trên sân khấu, người dẫn đọc được không khí: khách cười, vỗ tay, chăm chú hay lơ đãng. Trực tuyến, phần lớn người xem tắt camera và micro. Bạn nói vào một khoảng im lặng, không biết câu đùa có ai cười, không biết lời mời có ai nghe. Cảm giác này làm nhiều người dẫn lần đầu nói nhanh dần lên hoặc mất tự tin giữa chừng.

Thứ hai là độ trễ. Khi bạn mời một người phát biểu, phải mất vài giây họ mới bật micro, có khi lâu hơn nếu họ chưa quen thao tác. Nếu bạn nói tiếp trong lúc chờ, hai tiếng sẽ chồng lên nhau. Vì vậy, nhịp dẫn trực tuyến cần có những khoảng chờ có chủ ý và những câu báo rõ ràng.

Thứ ba, sự chú ý của người xem mỏng hơn nhiều. Họ đang ở nhà, ở văn phòng, có điện thoại, có việc khác ngay bên cạnh. Một đoạn nói dài không có hình ảnh hỗ trợ sẽ mất người xem nhanh hơn trong hội trường. Người dẫn trực tuyến cần chia chương trình thành những đoạn ngắn hơn và nhắc người xem thường xuyên hơn về những gì đang và sắp diễn ra.

Phân vai: người dẫn không nên tự làm kỹ thuật

Ở buổi nhỏ, người tự dẫn thường kiêm luôn việc mở phòng họp, cho người vào, tắt tiếng, chia sẻ màn hình. Làm cùng lúc tất cả những việc đó trong khi nói là nguồn gốc của phần lớn sự cố. Nên tách ít nhất hai vai.

VaiViệc chínhGhi chú
Người dẫnNói, mời người phát biểu, giữ nhịp chương trình, đọc câu hỏiChỉ cần thao tác bật tắt micro, camera của mình
Người hỗ trợ kỹ thuậtMở phòng, cho người vào, tắt tiếng người ồn, chia sẻ màn hình, phát video, ghi hìnhCó quyền quản trị phòng họp, giữ kênh nhắn riêng với người dẫn
Người theo dõi khung chatGom câu hỏi, lọc trùng, chuyển cho người dẫn đọc, nhắn hướng dẫn cho người gặp khóỞ buổi nhỏ có thể gộp với người hỗ trợ kỹ thuật
Người dự phòngCó quyền quản trị thứ hai, sẵn sàng thay nếu máy người dẫn mất kết nốiNên có ở buổi có đại biểu hoặc khách quan trọng

Người dẫn và người hỗ trợ kỹ thuật nên có một kênh nhắn riêng, ví dụ nhóm nhắn tin trên điện thoại, để báo nhau những việc như "đã chia sẻ xong màn hình", "khách C chưa vào được", mà không phải nói ra trước mọi người.

Chuẩn bị máy, góc ngồi và ánh sáng

Người xem nhìn bạn qua một khung hình nhỏ suốt buổi. Vài chỉnh sửa đơn giản làm khác biệt lớn về cảm giác chuyên nghiệp.

  • Kết nối mạng có dây nếu được, hoặc ngồi gần bộ phát wifi. Báo người nhà hạn chế xem phim, tải tệp lớn trong giờ dẫn.
  • Đặt camera ngang tầm mắt; kê máy tính lên chồng sách nếu cần. Camera quá thấp làm khung hình nhìn từ dưới lên, kém trang trọng.
  • Nguồn sáng chính ở phía trước mặt, như cửa sổ hoặc một đèn nhỏ sau máy tính. Không ngồi quay lưng ra cửa sổ, mặt sẽ tối.
  • Phông nền gọn gàng, đơn giản. Nếu dùng phông ảo, chọn loại đơn sắc và thử trước vì phông ảo hay làm mờ tay khi cử động.
  • Dùng tai nghe có micro hoặc micro rời để tránh tiếng vọng và tiếng ồn của phòng.
  • Cắm sạc máy, tắt thông báo của các ứng dụng khác, đóng các thẻ trình duyệt không cần.
  • Đặt kịch bản ở ngay dưới camera, có thể dán thẻ cạnh màn hình, để khi đọc mắt không đi quá xa khỏi ống kính.

Tổng duyệt ít nhất một lần trên chính máy, chính phòng, chính ứng dụng sẽ dùng, với người hỗ trợ kỹ thuật và ít nhất một người phát biểu. Hầu hết sự cố trực tuyến lộ ra ngay ở buổi tổng duyệt.

Nói với camera: giọng, mắt và nhịp

Nhìn vào ống kính khi nói với người xem. Mắt nhìn màn hình thì người xem thấy bạn đang nhìn xuống. Khi nói những câu quan trọng như lời chào, lời mời, nhìn thẳng vào ống kính. Khi nghe người khác phát biểu, nhìn màn hình là bình thường.

Nói chậm, rõ hơn trên sân khấu. Tiếng qua mạng bị nén, có lúc rè, mất chữ. Nói chậm và tròn chữ giúp người xem có mạng yếu vẫn theo được.

Thể hiện cảm xúc rõ hơn một chút. Khung hình nhỏ làm nét mặt bị thu lại. Một nụ cười rõ, cái gật đầu, giọng tươi hơn bình thường một chút sẽ hiện ra vừa phải trên màn hình người xem.

Chờ có chủ ý sau mỗi lời mời. Mời xong thì dừng, đếm thầm vài giây chờ người được mời bật micro. Nếu sau mười giây chưa thấy, nói một câu nhắc nhẹ: "Xin mời anh Nam bật micro, chương trình đang chờ anh".

Nhắc người xem thường xuyên hơn. Mỗi lần chuyển phần, nói rõ đang ở đâu và sắp có gì: "Vừa rồi là phần phát biểu của Ban giám đốc, tiếp theo là phần hỏi đáp kéo dài khoảng hai mươi phút".

Chia chương trình cho vừa sức chú ý của người xem

Một buổi trực tuyến nên ngắn hơn bản tương đương ở hội trường. Nếu buổi gặp mặt trực tiếp kéo dài ba tiếng, bản trực tuyến thường chỉ nên khoảng một tiếng rưỡi đến hai tiếng, bỏ bớt các phần nghi thức chỉ có ý nghĩa khi ngồi chung một phòng. Khi soạn kịch bản, người dẫn nên đề xuất với ban tổ chức cắt gọn từ trước, thay vì để đến giữa buổi mới thấy người xem rời đi dần.

Chia buổi thành những khối mười lăm đến hai mươi phút, giữa các khối có một điểm thay đổi: một đoạn phim ngắn, một tiết mục ghi hình sẵn, một câu hỏi nhanh mời mọi người trả lời bằng biểu tượng hay một chữ trong khung trò chuyện. Sự thay đổi nhỏ như vậy kéo sự chú ý trở lại tốt hơn mọi lời kêu gọi tập trung.

Nếu buổi dài hơn một tiếng rưỡi, nên có một khoảng nghỉ năm phút, báo rõ giờ quay lại. Trong lúc nghỉ, người hỗ trợ kỹ thuật để một hình ảnh tĩnh hoặc nhạc nền nhẹ, để người mới vào phòng biết chương trình vẫn đang diễn ra chứ không phải phòng đã đóng.

Lời dẫn mẫu cho buổi trực tuyến

Dưới đây là vài đoạn tự viết cho một buổi họp mặt kỷ niệm ngày thành lập Công ty X tổ chức trực tuyến, tên người là ví dụ giả định. Để ý cách lời dẫn luôn có hướng dẫn thao tác đi kèm.

Mở đầu, chừa vài phút cho khách vào phòng: "Xin kính chào quý vị và anh chị em đang tham dự trực tuyến. Chương trình sẽ bắt đầu sau khoảng ba phút nữa, trong lúc chờ, kính mời mọi người tắt micro và kiểm tra lại âm thanh. Nếu không nghe rõ, xin nhắn vào khung trò chuyện, bạn Hà bên kỹ thuật sẽ hỗ trợ."

Mời người phát biểu: "Tiếp theo, xin trân trọng kính mời ông Nguyễn Văn A, Giám đốc Công ty X, phát biểu chào mừng. Xin mời anh bật micro và camera." Sau đó dừng chờ. Khi người phát biểu xong: "Xin cảm ơn anh A. Kính mời mọi người bật micro hoặc thả biểu tượng vỗ tay để gửi lời cảm ơn."

Mở phần hỏi đáp: "Bây giờ là phần hỏi đáp. Quý vị có thể gõ câu hỏi vào khung trò chuyện, hoặc giơ tay bằng biểu tượng bàn tay, chương trình sẽ mời lần lượt." Khi đọc câu hỏi trong khung chat, đọc tên người hỏi nếu họ đồng ý được nêu tên, đọc nguyên văn câu hỏi rồi mới mời người trả lời. Không đọc những tin nhắn có thông tin cá nhân như số điện thoại hay địa chỉ.

Khi kết nối có vấn đề

Sự cố mạng là chuyện thường gặp. Thống nhất trước với người hỗ trợ kỹ thuật các bước dưới đây, và có sẵn câu nói cho từng tình huống.

  1. Người phát biểu mất tiếng: chờ vài giây, rồi nói "Có vẻ âm thanh của anh đang gặp trục trặc, xin anh kiểm tra lại micro, trong lúc chờ chương trình xin chuyển sang phần tiếp theo và sẽ mời anh lại sau".
  2. Video hoặc màn hình chia sẻ bị đứng: người hỗ trợ kỹ thuật dừng chia sẻ và mở lại; người dẫn báo ngắn "Xin quý vị chờ ít giây để kỹ thuật phát lại đoạn phim".
  3. Chính người dẫn mất kết nối: người dự phòng có quyền quản trị lên tiếng ngay bằng câu đã chuẩn bị, "Người dẫn chương trình đang kết nối lại, xin quý vị chờ trong giây lát", rồi tiếp tục phần đang dở nếu cần.
  4. Có người lạ vào phòng gây rối: người hỗ trợ kỹ thuật tắt tiếng hoặc mời ra theo quyền quản trị; người dẫn không bình luận, tiếp tục chương trình bình thường.
  5. Mạng chậm kéo dài: cân nhắc tắt camera của người dẫn để dành đường truyền cho tiếng, báo người xem một câu và tiếp tục.

Với buổi kết hợp, một phần khách ngồi ở hội trường và một phần tham dự qua mạng, người dẫn cần chào cả hai nhóm ngay từ đầu, nhắc người phát biểu ở hội trường cầm micro để người xem trực tuyến nghe được, và định kỳ hỏi ý kiến từ phía trực tuyến để họ không cảm thấy bị bỏ quên. Cuối buổi, cảm ơn cả người hỗ trợ kỹ thuật bằng tên, vì họ là người đã giữ buổi chạy suốt mà khách không nhìn thấy.

Câu hỏi thường gặp

Dẫn chương trình trực tuyến có cần người hỗ trợ kỹ thuật không?

Rất nên có. Người dẫn tập trung nói và giữ nhịp, người hỗ trợ lo cho người vào phòng, tắt tiếng, chia sẻ màn hình, phát video. Làm cùng lúc tất cả trong khi nói là nguồn gốc của phần lớn sự cố.

Khi dẫn trực tuyến nên nhìn vào màn hình hay camera?

Khi nói với người xem, nhất là lời chào và lời mời, nhìn thẳng vào ống kính. Khi nghe người khác phát biểu, nhìn màn hình là bình thường. Đặt kịch bản ngay dưới camera để mắt không đi quá xa.

Mời người phát biểu mà họ chưa bật micro thì làm sao?

Dừng chờ vài giây, vì luôn có độ trễ. Nếu sau khoảng mười giây vẫn chưa thấy, nhắc nhẹ bằng tên. Nếu họ gặp trục trặc, chuyển sang phần tiếp theo và hẹn mời lại sau, người hỗ trợ kỹ thuật nhắn riêng giúp họ.

Đọc câu hỏi trong khung trò chuyện cần lưu ý gì?

Nhờ người theo dõi khung chat gom và lọc câu hỏi trùng, đọc nguyên văn câu hỏi, nêu tên người hỏi nếu họ đồng ý, rồi mới mời người trả lời. Không đọc tin nhắn có thông tin cá nhân như số điện thoại, địa chỉ.

Nếu chính người dẫn bị mất kết nối thì sao?

Cần có người dự phòng có quyền quản trị thứ hai, chuẩn bị sẵn câu thông báo và biết chương trình đang ở phần nào để tiếp tục. Người dẫn kết nối lại xong thì nhận lại lời bằng một câu nối ngắn.

Buổi vừa có khách ở hội trường vừa có khách trực tuyến thì dẫn thế nào?

Chào cả hai nhóm từ đầu, nhắc người phát biểu ở hội trường luôn cầm micro để người xem qua mạng nghe được, định kỳ mời ý kiến từ phía trực tuyến, và báo rõ từng phần cho cả hai nhóm cùng theo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138